Eind 2019 nam STN bestuurslid Cora van Geel afscheid. Connie Witte interviewde Cora en schreef er onderstaand artikel over voor haar tijdschrift YinYang Magazine. We zijn Connie dankbaar dat we het artikel over mochten nemen.

Taijiquan gaat niet over een vorm, maar over mensen; over mensen die voelen

Cora van Geel heeft mij het afgelopen jaar geholpen twee van haar leraren, topdocenten taijiquan in Nederland, te interviewen. Ik ken haar als hartelijk en vrijgevig. Toen ik op het Taijiquan festival in november hoorde dat ze vanwege ziekte haar taken als bestuurslid bij de Stichting Taijiquan zou neerleggen schrok ik: De tijd om samen eens uitgebreid te spreken over háár ervaringen begon te dringen.

Het spijt me zo te horen dat je ziek bent, Cora
Ja, dat snap ik, je ziet het niet aankomen. Toen ik die interviews regelde voelde ik, hier klopt iets niet, maar ik kon er niet de vinger op leggen. Later heb ik in het UMC een dag lang onderzoeken gehad; ik voelde me er veilig en was blij dat ik gehoord werd. Het zit in de familie: mijn moeder heeft ook Alzheimer. Zij functioneert nog gewoon samen met mijn vader. Als ik er op haar manier oud mee zou kunnen worden, wrijf ik in mijn handjes.

Ik heb er nu veel over gelezen en ben begonnen met dingen die me erin kunnen ondersteunen; zo ben ik direct met een beweegprogramma aan de slag gegaan, en doe ik oefeningen om mijn geheugen te trainen. Ook heb ik mijn eetpatroon aangepast, laat de wijn meer staan en drink veel kruidenthee.

Verantwoordelijkheid nemen voor je gezondheid, door dingen te doen of laten is altijd goed.
Je moet verantwoordelijk nemen voor jezelf, maar ook voor degenen die bij je wonen, want zij kunnen er niets aan doen.

Met Theo Ypma en Jan Leminsky: Vrienden in taijiquan

Met Theo Ypma en Jan Leminsky: Vrienden in taijiquan

En je hebt je bestuursfunctie bij de Stichting Taijiquan Nederland neergelegd?
Ook daar wilde ik mijn eigen verantwoordelijkheid nemen. Als juryopleider had ik een verantwoordelijkheid naar veel mensen. Als je dan de plank mis slaat, is dat een probleem voor de organisatie. Dat wilde ik niet, dus heb ik al snel Theo Ypma, de voorzitter van de STN, te spreken gevraagd. Dit betekent niet, dat ik niets meer voor de Stichting doe, ze mogen mij vragen als er iets is, ik ben een vraagbaak.

Cora overhandigt me ‘een soort CV. Een overzicht van wat ik gedaan heb, niet alles’. Ik tel zo’n 100 activiteiten, toernooien, vormen, workshops en examens.

Ik zie Moderne stijlen (hand 8 – 24 – 42 – 32 – 42 zwaard), Chenstijlen (hand- en wapenvormen), moderne en traditionele Yangstijl, waaiervormen, Sun zwaardvorm en groeps- en duovormen. Beheers je die allemaal?
Als jurylid lever je een overzicht aan van de vormen en stijlen die je beheerst. Ik heb die vormen allemaal geleerd. Ik heb veel en hard getraind en overal examen voor gedaan. Als je een vorm formeel afsluit met een certificaat mag je die vorm jureren.
Zo‘n opsomming is op zich niet relevant, maar wel voor het totaalbeeld. Ik heb veel meesters bezocht die echte meesters waren, niet zomaar deze of gene. Als ik van iemand hoorde of als iemand op mijn pad kwamen van wie ik dacht: ‘Van hem of haar kan ik wat leren’, zorgde ik dat ik erbij kwam. Later nodigde ik ze ook uit, bleven ze hier eten en slapen. Dan leerde ik nog meer van ze.

Je begon je zoektocht als jonge weduwe van 33 jaar?
Ik ben in 1987 TCM, traditionele Chinese medicijnleer, gaan doen bij Ruud Westerkamp, aan de Bocam. Hij was arts en kon alles zo duidelijk verwoorden. Van zijn opleiding heb ik het eerste jaar gevolgd. Daar ben ik geïnteresseerd geraakt in taiji. Ik zocht wel iets goeds, want als je man net is overleden zit je niet te wachten op onzin. Het was daar dat ik dr. Shen Hongxun bezig heb gezien, dat was echt indrukwekkend. Hij inspireerde me, dát wilde ik leren, werken met energie!

Ruud Westerkamp had huiswerk gegeven: ‘Ik geef jullie de basis, vind zelf een leraar.’ Juist toen kwam er nog een Chinese man op mijn pad, Kong Mien Ho. Dat zat zo: mijn vader was een echte sporter en trainde dagelijks in het Oosterpark in Amsterdam. Op een dag werd hij er niet goed. Een voorbijganger zei hem te gaan zitten, legde zijn handen op mijn vaders hoofd en direct voelde mijn vader zich beter.

Dit ‘werk van de tovenaar’, zo begreep ik later, was qigong: door het uitzenden van energie via de handen werd de lichaamsenergie van mijn vader gecorrigeerd. Dit kan alleen iemand die intensief qigong beoefent.
En zo is het gekomen. Amien Ho bleek lessen qigong en taijiquan te geven in de Bankastraat in Amsterdam en met een vriendin ben ik op een holletje naar hem toe gegaan.

Je had geluk tegen niet de minsten aan te lopen!
En allemaal in de buurt, ik ging lopend naar les bij Sifu Amien Ho en ben hem mijn leven lang blijven volgen, alleen de laatste jaren is het wat minder geworden. Nog steeds ben ik diep onder de indruk van zijn sportprestaties. Hij leerde mij met veel geduld en wijsheid mijn eigen weg te vinden in de traditionele Chinese sporten. Via dagelijkse training leerde hij mij hoe belangrijk het is om, met de juiste intentie van zuiver zijn, los te laten. Ik heb geleerd dat je pas iets voor je medemens kunt betekenen als je zelf goed functioneert. In 1987 ben ik bij hem begonnen in zijn Chinese Wushu Instituut (www.taiji.nl).

Wedstrijdteam in Parijs vlnr: Eva Groen, Cora, Rieke van der Plasse, Joppe Douwes, Cil Elberse, Petra Doeve en Nico Sloep

Wedstrijdteam in Parijs vlnr: Eva Groen, Cora, Rieke van der Plasse, Joppe Douwes, Cil Elberse, Petra Doeve en Nico Sloep

En vervolgens leerde je elk jaar iets nieuws?
Ja, ik was zeer geïnteresseerd in de sport en het deed mij ook wat. Ik zat toch met een trauma door het overlijden van mijn man. Dat had ik eerst niet in de gaten, maar het kwam er wel uit. Hij was na een jaar ziekte overleden, en ik stond er met twee kindjes en een zaak alleen voor.

Je bent een aanpakker.
Ik pak alles aan; ik onderzoek een systeem, ik kijk, voel, en ik doe. Zo doe ik dat met alles, ook hier op mijn school, niet alleen met kennis of vanuit theorie, maar voornamelijk met gevoel. Iedereen kan hier binnenkomen, maar je moet wel eerlijk zijn.

Begin jaren negentig volgde je een chakra opleiding?
Lex Persoon heeft me handvatten gegeven voor hoe ik met energie om kan gaan. Hij heeft me veel geleerd en me doen verbazen over van alles en nog wat. Ik ben ruim twee jaar bij hem geweest en heb veel van zijn lezingen gevolgd, het was geweldig.
Bij Amien Ho was ik de opleiding gaan doen, en ik was zijn assistent geworden. Ons groepje assistenten werd door Amien afgericht: we moesten onze vormen heel goed doen! Maar Lex Persoon leerde mij dat ik vertrouwen moest hebben in wat ik voel. En dat is mijn mooiste cadeau geweest.

Is dat een andere ingang?
Een heel andere ingang, buitenom. Kennis zit niet in wat er geschreven wordt of gezegd. Lex is medium en krijgt spirituele informatie door. Je kunt hem vinden op www.lichtsferen.com en er een aantal lezingen gratis volgen.
Lex Persoon haalt kennis en kunde uit het universum, Amien Ho is meer geaard, die traint onvermoeibaar de ‘Traditionele Chinese Sport’. Beide personen hebben voor mij veel waarde gehad; door mijn ervaringen bij hen kan ik mensen nu op twee verschillende manieren helpen.

Ben je bij hen in de leer gegaan om iemand te helpen, of jezelf?
Ik ben gewoon gaan doen, niet met voorbedachten rade. Ze kwamen op mijn pad, en dat pad heb ik gevolgd.

Na 10 jaar studie bij Amien Ho ging je zelf lesgeven. Hoe kreeg je leerlingen?
Op een diploma-uitreiking van Amien heb ik Hans de Bie leren kennen, een intrigerend persoon, vakkundig en liefdevol. Hij werkte voor de pers en heeft persberichten voor me in de krant geplaatst. Zijn manier van schrijven leidde tot veel aanloop van leerlingen.

Je had ook de tijd mee. Eind jaren negentig zei je: ‘In 1986 zeiden mensen, taiji, wat is dat? Kun je dat eten?’ En nu kent iedereen het, mensen blijven maar komen.
Ik heb het heel druk gehad, op mijn top had ik 150 leerlingen. Ik kon dan ook de meest getalenteerden naar me toe halen en begeleiden in een opleiding. Twee ervan waren Joppe Douwes Petra Doeve, zij hebben in die tijd enorm gepresteerd en veel prijzen behaald. Op zeker moment heeft Joppe een stuk school overgenomen. Daaruit is Hans van Giffen weer gekomen, in Amersfoort. Ik was ook supertrots toen Joppe gevraagd werd om voorzitter te worden van de STN.

Joppe ging met jeugdig elan voortvarend te werk. Zijn overlijden kwam geheel onverwacht?
Dat was een shock. We waren zo druk bezig, volgden overal wedstrijden en workshops. Ik begrijp het nog steeds niet. Hij was zo enthousiast en had grote honger naar kennis en ervaring.

Je hebt ook veel gedaan op organisatorisch vlak?
Inderdaad. Mijn School Van Geel was bijvoorbeeld lid van de Europese Federatie voor Tai Chi Chuan. Toen we hoorden dat Epi en/of de STN zou vertrekken uit de TCFE zijn we er met de Stichting Van Geel op aangesloten, zodat Nederland toch een stem zou hebben. Cora lacht hartelijk bij de herinnering.

School van Geel had ook de eerste demogroep van het land, in 2007. Dat Nederlands Demoteam was bedoeld om de sport te promoten, dus we waren aanwezig bij Parkdagen, Samenloop voor Hoop en andere goede doelen. Het werd begeleid door Frank Dankelman, Rieke van der Plasse en mijn zus Ingrid Welman.
Ook in de Stichting heb ik dingen georganiseerd en natuurlijk deed ik de organisatie van mijn eigen grote school. Ik weet nu niet meer hoe ik dat allemaal voor elkaar heb gekregen.

Je hebt ook het Nederlands Taiji Team helpen oprichten?
Samen met Judith van Drooge en Nel van Biezen. We stimuleerden samenwerking, technische en mentale trainingen voor deelname aan toernooien. Het was goed georganiseerd, iedereen wist zijn taken en voerde die goed uit. Het heeft ook resultaat gehad, we hebben het mensen vergemakkelijkt om, ook internationaal, aan wedstrijden deel te nemen. Hup, gingen we weer naar Italië, Nico Sloep mee, voor de foto’s. Vroeger was dat een grote stap, nu gaat iedereen meer zijn eigen gang.

Vanaf 2001 ben je gaan jureren?
Eerst bij de Nederlandse Wushu Federatie, bij Rob Gruis, dit was hier weer om de hoek. En met mijn school organiseerden we competities, waarbij Amien Ho jureerde. Vervolgens was er wel jaarlijks ergens in binnen- of buitenland een toernooi waar ik jureerde. Vanaf 2004 jureerde ik bij competities van de STN. Met Rieke van der Plasse heb ik een beoordelingsformulier voor jurering opgesteld.

Taijiquan is een internal martial art, hoe kun je dat aan de buitenkant beoordelen?
Dat is een goeie vraag. Dingen gebeuren van binnenuit. In de eerste plaats wordt beoordeeld op technische aspecten: Hoe sta je? Hoe houd je je hoofd, schouders, armen en benen? Wat is de stand van je voeten? Dat zijn allemaal duidelijk omschreven aandachtspunten. Als je niet geaard bent zal je minder stabiel staan.

Geaard zijn lijkt me moeilijk kwantificeerbaar?
Goede gronding uit zich in een goede balans. En dát kun je zien en waarderen. Of dingen gevoeld worden is moeilijk te zien. In mijn ervaring ontstaat er bij goede gronding een soort ontlading; door de stop van de fles af te halen creëer je ruimte voor doorstroming, in je lichaam, in de meridianen. Als dat systeem in evenwicht is, voel je je lekkerder in je vel. Hiernaast bestaan er ook verborgen krachten, dus het gaat niet altijd om wat je ziet, en dat maakt jureren heel moeilijk. Je hebt topleraren nodig om goede juryleden op te leiden.

Demoteam 2003 met o.a. Joppe Douwes en Petra Doeve

Demoteam 2003 met o.a. Joppe Douwes en Petra Doeve

Van jurylid werd je juryopleider. Hoe werkt een juryopleiding?
Juryleden zijn er om de taijivorm zo zuiver mogelijk te houden. Zij worden getraind op het herkennen van de taijiquan basisprincipes, om niveau in te schatten en vormeigenheid te onderscheiden. We hebben laatst bijvoorbeeld Hans van Giffen gevraagd een workshop te geven. Deelnemers waren erg enthousiast want hij liet hen duidelijk zien wat goed en wat niet goed was in zijn vorm. Juryleden in opleiding bekijken zo’n demonstratie, bespreken wat ze zien, en hoe het eruit zou moeten zien. Dan doen ze die vorm zelf, om het verschil tussen een goede en een foute uitvoering te voelen. Een jurylid beoordeelt alleen in die poules van stijlen en vormen die hij zelf beoefent.

Was er geen jury in Nederland toen jij met jureren begon?
Mijn kennismaking met jureren was bij Rob Gruis. Met Eva Groen ben ik later naar wedstrijden bij de STN gaan kijken. Wij kwamen uit de school van Amien Ho, en waren gewend aan de IWUF, de internationale wedstrijdreglementen, gestandaardiseerde normen die over de hele wereld gelden en die de verschillende traditionele en moderne vormen heel duidelijk onderscheidend beschrijven. In de moderne vormen zit net zoveel fajin, ‘krachtige energie-ontplooiing’, als in de andere vormen. Wat we toen bij de STN zagen, hadden we niet eerder gezien; ik wilde er eigenlijk niets mee te maken hebben. Hoe ik daar toch mee verder gegaan ben weet ik eigenlijk niet meer.

Je begon er met alle prijzen te winnen?
Mijn school was groot in die tijd, en uit de vele leerlingen kwam een ploeg op die ging deelnemen aan wedstrijden. Door samen te werken met professionele vrijwilligers ontstond een er een dynamische ontwikkeling in de school, theorie en praktijk vulden elkaar aan. Toen ik de ploeg meenam naar een competitie van de STN in 2003 haalden ze er bijna alle prijzen weg, ja: ‘School van Geel’, ‘School van Geel’, ‘School..’, en waarom? We waren gewoon de eerste lichting van de moderne kant denk ik.

Dat lijkt me een leuke uitdaging, zo’n wedstrijdteam?
Het is ook leuk, iedereen steunt elkaar. Vooral Joppe en Petra gingen er helemaal voor. Bij de STN zaten toen juryleden van de oude garde, en zo ben ik toch betrokken geraakt bij een jury-opleiding. We zijn daarin omgeschakeld van niets naar iets, naar de moderne vormen erbij. Nu is het zaak om de IWUF, de internationale standaard, te gaan toepassen. Het is moeilijk om die omslag te maken. Ik voel me niet meer verantwoordelijk, maar ben wel benieuwd hoe het zich ontwikkelt.

Is dat belangrijk voor de STN?
Ja, dat is het hoofdwerk. Mijn doelstelling was om de Stichting op een hoger plan te brengen, gelijkwaardig aan het niveau in andere landen wat betreft competitie en jurering.

Organisatorisch werk kost veel tijd en energie, heb je er spijt van?
Mijn conclusie is dat ik alles heb gedaan wat ik wilde. Ik heb veel ervaring opgedaan, ook eigen toernooien georganiseerd, ben in veel landen geweest. Zo herinner ik me Joppe Douwes: ‘Toernooi in Parijs, dat gaan we doen toch?’ Hup, gingen we weer, in de auto, naar Parijs. Die tijd was echt een feest, alles eigenlijk. Ik heb altijd geprobeerd om van het leven een feest te maken.

Tussen de bedrijven stond je inhoudelijke ontwikkeling zeker niet stil. Laten we een paar van je belangrijkste leraren bekijken. In 1998 ontdekte je Simu Jian Guiyan?
Zij gaf les in Duitsland. Zo‘n goede docent tref je niet meer, jarenlang ben ik naar haar toe blijven gaan om te trainen. Zij was dé topdocent voor de lange Yangvorm. Ik heb nooit stilgestaan bij de prestaties die mensen geleverd hebben; ik lees op een andere manier, niet met letters maar met hoe iets aanvoelt en of het eerlijk is. Ik houd van eerlijke mensen, die zeggen waar het op staat, ik wil geen gedraai eromheen, no-nonsense.

Later, in 2001, heb ik haar ook ontmoet bij de eerste World Taijiquan Health Conferentie in Hanan. Ik was er met Amien Ho en deed examen voor mijn tweede duan: praktisch examen, de vorm voordoen voor Chinese examinators. Er waren wel drieduizend mensen, echt een groot gebeuren, met veel workshops. Alle grootmeesters van de wereld waren er aanwezig.

Vanaf 2010 ging je bij dr. Lam in de leer?
Dr. Paul Lam is huisarts en taiji-docent, en beroemd om zijn taiji voor gezondheid. Hij is een bijzondere persoon met een mooie uitstraling, heel rustig. Dus na de eerste workshop die ik bij hem volgde in Katwoude, trok ik de stoute schoenen aan, en heb hem in mijn school uitgenodigd. Ik wilde iets betekenen voor hem en zijn assistent Ellen Reitsma, en heb hier in Zon Rondom een ontmoeting voor ze geregeld met de pers. Nee heb je, ja kun je krijgen.

En je vooralsnog laatste grote ontdekking, in 2012, was Joseph Chen?
Grootmeester Joseph Chen Zhonghua studeerde Chenstijl taijiquan bij twee beroemde meesters en leefde een tijd in Canada. Hij heeft een trainingscentrum op Daqingshan, Grote Groene Berg, in China. Martial artists vanuit de hele wereld kunnen er traditionele Chen taijiquan methoden trainen. Joseph Chen is echt mijn voorbeeld, hij is fantastisch: jong, actief, en ik ben nooit iemand tegengekomen met zo’n grote interne kracht. Hij is nu duidelijk een van de grootste leraren. Hij heeft hier nog geslapen, ik had hem gewoon uitgenodigd. Er gaat een gerucht dat hij binnenkort weer naar Nederland komt, dan ga ik zeker naar hem toe. Je moet hem echt meemaken; als hij zucht ben je weg met zijn fajin.

We hebben samen wel geoefend in workshops, en altijd voelde ik met verbazing hoe serieus je in de les stond en de aanwijzingen opvolgde. Ik dacht dat jij met al je ervaring een ‘vol kopje’ zou hebben, maar niets was minder waar?
Ik kijk elke keer opnieuw. En dat kijken is eigenlijk lezen: ben ik correct? Doe ik het op de goede manier? Het maakt niet uit hoeveel jaar ik er mee bezig ben, het gaat telkens weer om het moment. Alleen in het moment kan ik je aflezen. Taijiquan gaat over mensen, niet over een vorm. Over mensen die voelen. Als docent wilde ik dat elke leerling zich goed voelde (‘Snap je het niet? Dan kom je volgende week toch wat vroeger.’). Eigenlijk ben ik daar teveel mee bezig geweest.

Hoe bedoel je dat?
Je moet mensen de gelegenheid geven om dingen voor zichzelf uit te zoeken. Ze moeten zelfstandig blijven, verantwoordelijkheid houden voor hun eigen leerproces.

Jij wilde ze pamperen?
Ik wilde dienstbaar aan ze zijn, met een zuiver hart. Soms moet je je terugtrekken, niet omdat je iemand niet kan helpen, maar omdat hij of zij zelf iets moet uitzoeken.

Over dat lezen van jou, wat eigenlijk kijken is. Heeft dat te maken met energie?
Ja.

Sensing hands workshop STN Festival 2017 Foto: Loni Liebermann

Sensing hands workshop STN Festival 2017 Foto: Loni Liebermann

Ooit stonden we na te praten op een parkeerplaats waar een wat shabby man op een bankje zat te hoesten. Jullie raakten in een intiem gesprek over zijn gezondheid, alsof jullie elkaar al jaren kenden. Wat gebeurde daar en doe je dat vaker?
Het is een proces dat ik heb ontwikkeld in mijn lichaam en geest waardoor ik kan zien. Als iemand met een vraag zit, komt er soms vanzelf een antwoord. Of niet, het is niet altijd succesvol. Ik zie blokkeringen in het lichaam op een bepaalde manier. Als ik iemand behandel op de massagetafel ontstaat er een proces waardoor ik kan zien waar blokkades zitten, de acupunctuurpunten. Mensen die bij mij op les zitten kennen deze gave en weten dat ik dingen kan opmerken. Mijn opmerkingen worden vaak bevestigd, bijvoorbeeld door een acupuncturist op les.

Ik kan me voorstellen dat dit ook voortvloeit uit je docentschap. Taijiquan is techniek én gevoel; als goede docent zie je veel in de manier waarop leerlingen bewegen, stel ik me voor. De connectie van de bewegingen met gevoel, met ervaringen, is sterk.
Dat is te zien met je ogen. En dat kijken heb ik verder ontwikkeld op een natuurlijke manier, ik heb er niks bijzonders voor gedaan, ik volg gewoon de nuchtere lijn van Amien.

Amien Ho geeft ook energetische behandelingen?
Daar is hij heel sterk in, en ik heb het eerste jaar van zijn opleiding gedaan. Hij zei: trainen helpt. Dus ik had een trainingsschema gemaakt en ben gaan trainen, gewoon omdat het moest, als huiswerk. Daaruit heb ik geleerd om te luisteren naar mijn lichaam en naar mijn geest. Daardoor was ik er nu ook vroegtijdig bij. Dr. Shen Hongxun had die interesse al gewekt.

Taiji is over flexibel zijn, over meebewegen, geen weerstand bieden?
Zoals water stroomt. Maar volgens yinyang vind je in het deel altijd het tegendeel, ze zijn tegelijkertijd aanwezig. Het water van de rivier kan alleen vrij stromen omdat de oevers bewegingsloos en stevig zijn. Anders zou het water het weiland instromen. Ook bij het opvoeden: alleen binnen goed afgebakende grenzen kan een kind in alle vrijheid veilig opgroeien en zich ontwikkelen.

Taijiquan is ook bij tegenslag er niet doorheen willen duwen?
Maar de situatie onderzoeken, accepteren, verbeteren en meebewegen. Dit wil niet zeggen dat je verandert in een kwetsbaar weekdier dat niet voor zichzelf opkomt en alles maar goed vindt. Maar je hebt sneller door dat ergens tegenin gaan je minder oplevert dan wanneer je meegeeft; je leert de starheid in je geest opgeven.

Je hebt de aarde, die geeft je voedingsstoffen, wat je eet en drinkt. Cora wijst op haar buik: je mens zijn. En de kracht van de geest, het universum. Je hebt ze alle drie nodig, de aarde, je mens-zijn en het universum. Je kan niet sporten zonder de aarde, zonder je mens-zijn, je kan niet presteren zonder voeding of gronding.
De mens zit tussen hemel en aarde in en is ermee verbonden. De begrippen staan ook symbool voor eigenschapen. ‘Aarde’ verwijst naar nuchtere logica, naar je niet verliezen in dromerige denkbeelden. Aarde zorgt dat je met beide benen stevig in de realiteit staat. Aarde voedt, verstevigt en brengt tot rust. ‘Hemel’ verwijst naar het veranderlijke, naar beweging. Hemel helpt om dat wat in je aanwezig is tot uitdrukking te brengen. Ze staat ook symbool voor de ademhaling, en de ruimte waarin je je beweegt.
Deze aardse en hemelse energieën zijn actief in ons: de mens als schakelbox in het speelveld van yin en yang. Deze driedelig mensvisie, hemel-mens-aarde, vind je niet alleen terug in de taijivormen maar ook in het dagelijks leven.

Kun je je kennis van taiji, van de filosofische achtergrond ervan, inzetten bij je diagnose?
Anders had ik hier niet gezeten. Mijn uitgangspunt is: terug naar de bron, met beide benen op de grond staan, ademhaling reguleren en de kruin recht naar de hemel houden. Het een-zijn met de natuur. In de periode aansluitend op de diagnose ben ik drie keer per dag gaan wandelen in de weilanden en daarna heb ik bepaalde coördinatie-oefeningen ontwikkeld, dus eerst lopen, contact maken met de grond, dan de coördinatie-oefeningen, en voelen van waaruit loop ik, van waaruit handel ik en van waaruit denk ik. Zo wil ik het toepassen. Als je goede handvatten hebt kun je enigszins zelf een weg bewandelen.

Hebben we iets over het hoofd gezien?
Mijn eigen taiji-centrum, Zon Rondom, is aan mijn huis gebouwd. Dit had grote voordelen: er kwamen collega’s langs om te oefenen of om theorie uit te diepen. Het was prettig om een klankbord te hebben, ervaring uit te wisselen, en er ontstonden vriendschappen. Zo hebben Ben de Roo en ik hier veel samen geoefend op zoek naar de essentie achter de vormen. Ik wil Ben de Roo en Eva Groen bedanken, met wie ik jaren lang heb getraind; we volgen tot op heden Sifu Kong Mien Ho, onze rode draad in de Traditionele Chinese Sport.

Ik ben dankbaar voor een stel prachtige ouders die mij geïnspireerd hebben zorg te dragen voor de medemens en aangezet hebben tot sportiviteit en sporten. Mijn dankbaarheid gaat uit naar mijn man, kinderen en familie, die mij hebben gesteund bij het organiseren van alle evenementen.

Dankbaar ben ik dat ik de gelegenheid heb gekregen om mij te ontplooien bij de STN, in het bestuur, met een vakkundige voorzitter, Theo Ypma. Ik heb genoten van alle facetten, maar bovenal van de vriendschap en deskundigheid.

Uit Ramana Maharshi over ‘Gewaar zijn’:

Wanneer de Geest zich via het brein en
de zintuigen naar buiten richt, dan worden
ook namen en vormen naar buiten gestuwd.
Is de Geest eenmaal in het Hart tot rust gekomen,
dan gaan ook namen en vormen daar weer in op.

Website qi-chat.nl
De STN heeft een interne, gratis, juryopleiding.

Grote foto bovenaan:
Afscheid STN op het festival november 2019.