De ontwikkelingsgeschiedenis van een stichting voor taijiquan in Nederland

Het begin van de taijiquan in Nederland, waaruit uiteindelijk de STN ontstaat, ligt in 1971. John Jelanezian, die geleerd heeft bij TT Liang in Boston, onderwijst Phoa Yon Tiong the Yang style in Nederland. Phoa op zijn beurt onderwijst Kwee Swan Hoo, die ook in 1975 van Dr Chi Chiang Tao (een directe leerling van Cheng Man Ching) in Londen les krijgt. In 1979 nodigt Kwee Swan Hoo, William C.C. Chen uit New York uit. Uit deze activiteit ontstaat het idee een stichting te organiseren.

In 1982 wordt de Stichting Tai Chi Chuan Amsterdam (STTCA) opgericht door Kwee Swan Hoo en een achttal leerlingen. De STTCA heeft als doelstelling het verspreiden, verbinden en verdiepen van de taijiquan, los van stijl en leraar.

Workshops

Als eerste activiteit worden er succesvolle workshops georganiseerd met William Chen (1983) en Benjamin Loo (1982), beiden bekende leerlingen van Cheng Man Ching uit Amerika. William Chen met zijn eigen aangepaste vorm die op veel punten afwijkt van Cheng Man Ching, voelt zich wel thuis in een overkoepelende organisatie als de STTCA. Tot op heden is zijn workshop een jaarlijks terugkerende gebeurtenis in Nederland en is William Chen inmiddels erelid van de stichting.

Lerarenlijst

Naast het uitnodigen van bekende taijiquan leraren legde de STTCA zich ook toe om het veld te overkoepelen. Daartoe werd er in 1983 een lerarenlijst aangelegd, zodat mensen die taijiquan wilde leren konden zien waar in de buurt les werd gegeven. De STTCA legde geen norm naar stijl en kundigheid. Het beoogde effect was alleen om de lesgevers in Nederland in kaart te brengen en te zorgen voor onderling contact.

Naamsverandering

In de loop der jaren ontstaat er steeds meer internationaal contact. Als logisch gevolg wordt in 1987 de Stichting Tai Chi Chuan Amsterdam hernoemd tot Stichting Taijiquan Nederland (STN). Tegelijkertijd verhuist de postbus naar Utrecht en er wordt besloten de officiele Pin Yin spelling door te voeren, zodat tai chi chuan voortaan als taijiquan geschreven wordt. De STN wordt tevens veel actiever in de zin dat er meer workshops per jaar gegeven kunnen worden. Tevens komt er een voorlichtingsfolder over taijiquan en een logo met het yin/yang diagram door de kaartgrenzen van Nederland heen, gemaakt door oud bestuurslid Maerle Willeumier. In 1989 verandert het logo in de huidige vorm, ontworpen door Tobi de Graaff.

Nieuwsbrief

In 1988 verschijnt de eerste nieuwsbrief waarin nationaal en internationaal nieuws over taijiquan te lezen valt. In 1989 wordt de brief tot een blaadje in A5-formaat waarin ook artikelen over de principes en methoden van taijiquan verschijnen. In 1996 wordt het formaat van de nieuwsbrief vergroot van A5 naar A4. Videotheek De STN legt een videotheek aan van de gegeven workshops waarvan de docent toestemming verleende om opnames te maken en te verkopen. In het algemeen gaat het om opnames van de lessen van bekende en minder bekende (inter)nationale leraren. Deze video’s (PAL systeem) zijn te verkrijgen bij de STN.

Competitie

In 1992 wordt een eerste nationale competitie door de STN georganiseerd voor vorm en fixed step/pushing hands. Een schot in de roos. Dit initiatief wordt dan ook gevolgd door een jaarlijks terugkerende internationale competitie vanaf 1993 tot heden. Naast de onvervangbare leermomenten binnen de competitie is het nationale en internationale contact heel belangrijk en de daarbij behorende uitwisseling van informatie.

Taijiquan leraren en meesters

Zoals reeds gezegd is William Chen een van de meest uitgenodigde leraren en tevens erelid van de STN. William zorgt iedere keer weer voor verrassingen enerzijds in zijn uitleg van de taiji principes wat gepaard gaat met allerlei attributen, anderzijds met zijn taijiquan meesterschap. William is iemand die zich niet op een troon neerzet, ook de beginneling kan gewoon met hem pushen.

Wang Yen Nien, een tijdgenoot van Cheng Man Ching en woonachtig in Taiwan, is drie keer in Nederland geweest voor een workshop. De stichting heeft hem in Frankrijk leren kennen waar Serge Dreyer een serie workshops met hem had georganiseerd. Wang Yen Nien maakte een grote indruk op ons vooral door zijn gedrag. Een beminnelijke man die heel duidelijk aanwezig is en daarmee rust verspreidt. William Chen heeft in zijn jonge jaren geoefend met Wang Yen Nien en dat is ook terug te zien in de en voorliefde voor pushing hands.

De STN nodigt jaarlijks Serge Dreyer (een van de topstudenten van Wang Yen Nien), uit om een workshop te verzorgen met als onderwerpen pushing hands, de stok vorm en de handvorm. Serge spreekt erg goed engels en is een uitstekend leraar. Tevens spreekt hij chinees zodat hij goed kan overbrengen wat Wang Yen Nien hem in de jaren in Taiwan bijgebracht heeft. Het contact met Serge heeft ook geresulteerd in de jaarlijkse internationale bijeenkomsten in de streek Jasnieres bij Le Mans in Frankrijk. Deze bijeenkomst bestaat uit een lang weekend in juli met elkaar trainen en pushen op een camping. De (internationale) leraren doen dit kosteloos, zodat het geheel betaalbaar blijft.

Peter Ralston uit Amerika heeft vanaf 1990 vele workshops gegeven in Nederland. Peter is vanaf zijn negende jaar al intens bezig met martial arts en is geleidelijk steeds meer internal martial arts zoals taijiquan (oa bij William Chen), ba qua en xinyiquan gaan doen totdat hij bij een meditatie een doorbraak in zijn geest ervaarde gevolgd door nog een aantal andere inzicht gevende ervaringen. Hieruit ontstond een internal martial art die Peter ‘Cheng Hsin’ is gaan noemen. Met de vaardigheden van deze internal martial art deed Peter mee met de wereldkampioenschap Fullcontact Martial Arts Tournament in 1978 te Nanking ,Taiwan en behaalde de eerste prijs. Hij heeft een tweetal boeken geschreven die zeer de moeite waard zijn en de internal martial arts op een verfrissende manier uitdiepen. Zijn lesgeven is onorthodox en is een mengeling van taiji, aikido, ba qua en boksen.

Patrick Kelly, een Nieuw-Zeelandse student van Huang Sheng Shyan komt sinds 1991 regelmatig in Nederland. Huang is in het oosten de meest bekende student van Cheng Man Ching. Met name zijn pushing hands is befaamd. Schijnbaar zonder moeite laat hij zijn tegenstanders alle kanten op stuiteren. Naast deze beheersing is Patrick ook iemand die erg veel verteld en goed kan uitleggen wat er nu precies in het lichaam en de geest gebeurt.

Verdere eenmalige workshops georganiseerd door de STN

Amerika

• BP Chan
• Chris Luth

Belgie

• Jean Luc Perot (stokvorm)

China

• P Tao
• Chen Xiao Wang 1993

Duitsland

• Lauren Smith

Engeland

• Dan Docherty
• Nigel Sutton

Frankrijk

• Francois Schosseler
• Herve Marest (waaiervorm)

Taiwan

• L H Liu

Opleiding

De STN is van plan om een opleiding tot leraar te beginnen. De gedachte achter deze opleiding is er voor te zorgen dat iemand die in taijiquan les wil geven de elementaire kennis heeft van de anatomie en fysiologie van het bewegingsapparaat, weet wat didactiek is, op de hoogte is van verschillende bewegingsleren zoals de Cesarmethode, Alexandertechniek en Feldenkrais, het verloop en de functie kent van de meridianen, de klassieke teksten kent en kan interpreteren, de taijiquan principes zowel theoretisch als praktisch diepgaand bestudeerd heeft en daarnaast een stijl binnen de taijiquan beheerst.

Op het politieke vlak heeft de STN stappen ondernomen om erkend te worden door de regering en de overige sportbonden. Maar erkend als wat? Taijiquan kan men als vechtsport, als meditatiesysteem en als bewegings-/ontspanningstherapie (yoga) benoemen. Erkenning heeft als voordeel en als nadeel dat men in een hokje terechtkomt. Als sport zal men bv niet door het ziekenfonds vergoed worden, als bewegings-/ontspanningstherapie heeft men daar weer meer kans op. Bij erkenning als vechtsport loopt men de kans dat men als internal martial art ingedeeld wordt bij vechtsporten als karate (zoals in Frankrijk) of de Wushu (wat een verzamelnaam is voor alle Chinese vechtsporten, dus ook de external martial arts).

Het creeren van een opleiding en het houden van internationale competitie zijn zeker belangrijke factoren ivm erkenning. In Nederland is het in het algemeen zo dat het veld eerst zichzelf moet organiseren alvorens tot erkenning wordt overgegaan. Er gaan geruchten dat China Wushu (waaronder taijiquan) wil introduceren in de Olympische Spelen. Erkenning tenslotte geeft altijd verdeling en vooral bij zoiets divers als taijiquan is het denkbaar dat erkenning en de eventueel daarbij behorende subsidies en ziekenfondsvergoedingen tot grote verdeeldheid in de taiji wereld zal gaan leiden. Competitie roept eenzelfde soort discussie op. De STN heeft daarin ook besloten om de niet te vermijden weg eenvoudig te bewandelen. De beste en tevens eerst aangediende mogelijkheid tot erkenning bleek de sportingang.

Momenteel heeft de STN een nieuwsbrief abonnementbestand van 1400 leden en een lijst van ongeveer 150 ingeschreven leraren die aan het publiek wordt verstrekt. Per week komen ongeveer tien aanvragen binnen voor de lerarenlijst. Per jaar organiseert de STN zo’n drie grote workshops en een drietal kleine (weekenden). Tevens komt er jaarlijks een internationale competitie.
Stichting Taijiquan Nederland
Postbus 13264
3507 LG Utrecht